Hang- en sluitwerk: welke onderdelen zitten er op een binnendeur

Hang- en sluitwerk: welke onderdelen zitten er op een binnendeur

Noemt u het een deurklink, zoek dan in de winkel op deurkruk: het is hetzelfde onderdeel en de vakterm staat in de titel. Weet u de andere namen ook niet zeker, dan loopt de tabel hieronder alle onderdelen van een binnendeur langs, met het woord dat u er zelf voor gebruikt ernaast.

Hang- en sluitwerk is de verzamelnaam voor alles waarmee een deur hangt en sluit. Het hangwerk zijn de scharnieren of paumelles, het sluitwerk is het slot, de sluitplaat, de kruk en de plaat waar die kruk op zit.

Deurklink of deurkruk: het is hetzelfde

Dit is het woord dat de meeste verwarring geeft, dus we zetten het meteen recht. Een deurklink en een deurkruk zijn hetzelfde onderdeel: de hendel die u naar beneden duwt om de deur open te doen. Klink is spreektaal, kruk is de vakterm en de naam die de fabrikant en de leverancier gebruiken. Onze hele winkel staat in vaktaal, dus u vindt ze onder deurkrukken in deurbeslag.

Een deurknop is iets anders. Die draait niet mee en trekt dus geen schoot in. Een vaste knop hoort aan de buitenkant van een voordeur, zodat u er zonder sleutel niet in komt. Op een binnendeur wilt u dat meestal niet, want dan krijgt u de deur van die kant niet open.

Elk onderdeel met de naam die u er zelf voor gebruikt

Vakterm Wat de klant zegt Wat het doet
Deurkruk Deurklink, hendel Trekt de dagschoot in
Krukrozet Rondje, plaatje Draagt de kruk en dekt het gat af, ongeveer 52 mm rond
Kortschild of langschild Plaat, langwerpig plaatje Kruk en sleutelgat op één plaat
Krukstift Pennetje, vierkant staafje Verbindt beide krukhelften door het slot, meestal 8 mm
Wisselstift Gedeelde stift Zelfde als een krukstift, maar in twee helften, voor toilet en badkamer
Insteekslot Slot, slotkast Zit weggewerkt in de zijkant van de deur
Voorplaat Het strookje aan de zijkant Wat u ziet als de deur openstaat, bij een binnendeur meestal 174 x 20 mm
Sluitplaat Plaatje in het kozijn Vangt de schoot op
Sluitkom Kommetje, bakje De verdiepte versie van de sluitplaat
Scharnier Hengsel Draagt de deur, twee bladen om één pen
Paumelle Scharnier Scharnier met een vaste draairichting, links of rechts

Wat er in het slot beweegt en waarom een loopslot niet op slot kan, staat in dagschoot en nachtschoot. Het plaatje in het kozijn wordt bij het bestellen het vaakst overgeslagen; daarover gaat de juiste sluitplaat kiezen.

Vier afkortingen die alle vier een afstand zijn

In productnamen staan afkortingen die op het eerste gezicht nergens op slaan. Ze slaan alle vier op afstanden in millimeters, gemeten van hart tot hart.

  • Doornmaat. Van de voorplaat tot het hart van het krukgat. Bij een Nederlandse binnendeur is dat meestal 50 mm; 55 en 60 mm komen ook voor.
  • PC-maat. Van het hart van het krukgat tot het hart van het cilindergat. PC55 en PC72 komen allebei voor, dus kijk na wat er in uw deur zit.
  • WC-maat. Van het hart van het krukgat tot het hart van het toiletknopje. Ook hier twee maten naast elkaar: WC63 en WC72. Meet dit na.
  • SL-maat. Van het hart van het krukgat tot het hart van het baardsleutelgat. SL56 is de gangbare maat.

Het slot en de plaat moeten dezelfde PC-, WC- of SL-maat hebben, anders staan de gaten niet boven elkaar. Bij deze vier maten gaat het daarop mis.

Een plaat zonder gat heet blind. Die hoort bij een loopslot, dus bij een deur die alleen dichtvalt.

Een paumelle heeft een draairichting, een scharnier niet

Beide dragen de deur. Het verschil zit in de draairichting. Een gewoon scharnier kunt u links of rechts monteren, want de twee bladen zijn gelijk. Bij een paumelle zit het ene deel vast aan de pen en het andere schuift eroverheen, en daarmee ligt links of rechts vast. Bestelt u de verkeerde, dan hangt de deur er niet aan. Hoe u bepaalt of uw deur links- of rechtsdraaiend is, staat op de draairichtingpagina, de soorten naast elkaar in soorten scharnieren en ons aanbod op scharnieren.

Voor een poort is het ander materiaal

De term wordt ook gebruikt voor tuinpoorten en schuren, maar dat is ander materiaal: zware hengsels, overzetten, grendels en weerbestendige coatings. Wij doen binnendeuren. Alles op deze site is bedoeld voor deuren in huis. Een Nederlandse binnendeur is meestal 37 tot 42 mm dik.

Wat er samen één complete deur maakt

Kent u de woorden, dan is de rest een kwestie van optellen. Een complete deur is: een kruk, twee platen, een stift, een slot, een sluitplaat en drie scharnieren. Let bij het optellen op twee dingen. Bij elk artikel staat of het per stuk, per paar of per garnituur wordt verkocht, en of de sluitplaat bij het slot in de doos zit verschilt per slot. Allebei staat het bij het artikel vermeld.

Veelgestelde vragen

Is een deurklink hetzelfde als een deurkruk?

Ja, het is één en hetzelfde onderdeel. Klink is spreektaal en kruk is de vakterm die fabrikanten en leveranciers gebruiken. Omdat onze winkel in vaktaal staat, vindt u ze terug onder deurkrukken.

Wat valt er precies onder hang- en sluitwerk?

Het hangwerk zijn de scharnieren of paumelles die de deur dragen. Het sluitwerk is het slot met de voorplaat, de sluitplaat in het kozijn, de kruk en de rozet of het schild waar die kruk op zit. Samen is dat alles waarmee een deur hangt en sluit.

Wat heb ik nodig voor één complete binnendeur?

Een kruk, twee platen, een stift, een slot, een sluitplaat en drie scharnieren. Kijk bij elk artikel of het per stuk, per paar of per garnituur wordt verkocht, en of de sluitplaat bij het slot in de doos zit, want dat verschilt per slot.

Zelf aan de slag

Loop met de tabel hierboven naar uw eigen deur en benoem de onderdelen een voor een; wat u niet kunt benoemen, hoeft u ook niet te bestellen. Welke variant bij uw deur hoort, leest u op deurbeslag voor binnendeuren. Wilt u het laten uitrekenen, beantwoord dan de vier vragen in de samensteller: dan staat het setje er compleet bij, met de maten die op elkaar passen.

Verder lezen